Söz verdiğim üzere yazımı yayınlamadan az önce Hasan Yalçın usta’nın bugün yayınladığı “Tasarımcılar İçin Sözleşme Örneği” başlıklı yazısına rastladım. Kendisi hem Freelance Görsel Tasarımcılar hem de Web Tasarımcılar için 2 örnek içeren bir paket yayınlamış. Benim hazırladığım örneklerden daha detaylı olduğundan kendi yazdıklarım yerine, sizi Hasan Yalçın’ın gözden geçirilmiş İş akdi öneklerine yönlendirmek istiyorum.

Konuyla ilgili yeni yazılarıma buradan devam edeceğim. İlgilenen arkadaşların izlemeye devam etmelerini öneriyorum, çünkü yazı dizisine buradan devam ediyor olacağız.

Sevgiler.

[1284] defa okundu.

Bağımsız çalışanların oluşturduğu ve ucu bucağı belirsiz bu serbest piyasada haliyle birbirinden çok uzak rakamlarda fiyatlandırmalar ve çalışma koşulları ortaya çıkıyor. Aynı iş için 100 TL ile 10.000 TL istendiğini görüyor, duyuyoruz. Kişisel yaklaşım, iş akdi, ek hizmetler, hizmet kalitesi gibi değişkenleri de hesaba kattığımızda talep edilen ücret müşteriler üzerinde tahmin edilemez etkiler yaratabiliyor. Örneğin, çok detaylı bir iş için az önce sıraladığım değişkenler hiç konuşulmadan istenilecek normal bir rakam, müşteri üzerinde, görüşmeleri o anda kesecek derecede sıkıntıya sebep olabiliyor. Önceki yazımda da belirttiğim gibi “her şeyin konuşulması” evresinden sonra ücretlendirme ve ödeme seçeneklerine geçilmesi en doğru yaklaşım olacaktır.

Bahsettiğim değişkenlere başka bir konuda dönmek üzere, şimdi bu yazının konusu olan ücretlendirme ve ödeme seçeneklerine geçelim. Benim de kullandığım ve freelance çalışan meslektaşlarımdan (yerli-yabancı) dinlediğim en etkili 2 yöntemi burada paylaşmak istiyorum.

%50 Peşin / %50 İş Tesliminde

Çok duyduğumuz ve düzgün uygulandığında iki tarafı da (müşteri ve serbest çalışan) mutlu eden bu yöntem, kendini anlatıyor. Fakat burada altını çizmek istediğim önemli bazı ayrıntılar var.

Müşteri (iş isteyen) tarafında avantajlar: Ön ödemeyi yapmış olmaktan kaynaklanan, karşı tarafın iş akdine uyması beklentisi ve yaptırım gücü ortaya çıkıyor. Bu yaptırım gücünün elbette yine aynı iş akdinde belirtilmiş olması gereken sınırlandırmaları olmalı ve sık sık karşılaşılan efendi/çalışan paradoksuna yol açmaması şart!

Müşteri tarafında sorumluluklar: İş isteyen taraf (kişi veya kuruluş) iş tamamlanıp kendisine teslim edildikten sonra (eğer iş akdinde belirtilmiş ise) ne kadar ekleme, çıkarma, değişiklik yapmaya hakkı olduğunu bilmeli. Sınırsız bir “Ödedik ya parasını, tabii düzeltmeler isteyeceğiz” mantalitesi eninde sonunda iflas etmeye mahkumdur. Müşteri, karşısındakinin sömürge olmadığını iyi anlamalıdır.

Çalışan (Freelancer) tarafında avantajlar: Peşin alınan %50′lik ödemeyle sağlanan güven ilişkisi içerisinde maddi endişe olmaksızın rahat bir çalışma sağlanır. Yine iş akdinde, koşullar ve sorumluluklar düzgün şekilde belirtilmiş ise, serbest bir çalışan için en rahat ve güvenli ödeme / çalışma şeklidir.

Çalışan (Freelancer) tarafında sorumluluklar: İş tesliminde alınacak %50′lik kalan ödemenin, freelance çalışan kişinin eline geçebilmesi için kendi sorumluluklarını tam olarak yerine getirmesi beklenmektedir. Haliyle, kaliteli bir iş, düzgün derlenmiş ilerleme raporları ve ölçülü iletişim Freelance çalışana artı puanlar kazandırır ve hakedilen ücret sorunsuz şekilde alınacaktır. İş akdinde belirtilmiş ise, ücretinin tamamını almışsa dahi, devam edecek bazı işlemler olabilir (Örneğin; belli bir tarihe kadar SEO güncellemeleri, belli aralıklarla müşteriye gönderilecek ziyaretçi istatistikleri vs.)

Saatlik Çalışma Ücretlendirmesi

İkinci değineceğim usûl, saatlik ücretlendirme. Bu tarz çalışma genellikle tasarımı bitmiş, güncellemeler istenen işler için uygundur. Ya da müşterinin isteğine göre maaş benzeri bir düzene oturtmak adına iş isteyen tarafından tercih edilebilir.

Türkiye’de Web tasarım işleri için (grafik tasarım, web’e aktarma, uygulama, yönetim) bu ücretlendirmenin 2009′da genellikle 10 TL ile 30 TL arasında değiştiğini gördüm. Çok daha yukarılara da çıkabiliyor elbette ama tabii bu rakamlar tamamen iş akdi veya anlaşmaya bağlı.

Bu sistemde en önemli husus düzenli ve dürüst iş raporlarıdır.

En pratik şekilde, bir excell tablosuyla tutulacak iş raporları, belirlenen ödeme tarihlerinde (haftalık veya aylık) müşteriye gönderilir ve ödeme yapılır.

Bu tabloda olması gereken alanlar:

1. Yapılan Çalışmanın tarihi (ve isteniyorsa saati)
2. Çalışma boyunca yapılan ekleme ve güncellemeler (sadece başlıklar veya açıklamalı)
3. Çalışmanın ne kadar sürdüğü
4. Ödeme tarihine kadar yapılan toplam çalışma saati’nin belirtilmesi.

Kişisel olarak söyleyebilirim ki, iki yöntemle de halihazırda sorunsuz çalışıyorum. Seçimi müşterilerinize bıraktığınız ve doğru / dürüst çalıştığınız sürece, sadık müşterilerinizle istedikleri sistemle çalışmaktan keyif alacaksınız. İş isteyen taraftan da düşünürsek durum aynı. Tüm emeklerin ve çalışmaların bir ticaret oluşturduğu bu iş modelinde (freelance / bağımsız çalışma) ücretlendirme, elbette en önemli madde. İki taraf için de doğru bir ücretlendirme ve ödeme metodu belirlenmesi, bu ikili ilişkinin ileride de doğuracağı yeni ticaretler için esas kabul edilmeli ve özenli, dikkatli planlanmalı.

Umarım faydalı bir özet olmuştur, bir sonraki yazıda çok istek alan meşur “iş akdi” konusunu irdeleyeceğiz

[1205] defa okundu.

İşi yapacak kişi (freelance çalışan kişi) gözüyle ve bu kişinin bilgisine ve konusuna (web tasarımcı, danışman, grafiker veya bağımsız her ne yapıyorsa) hakim olduğunu düşünürsek, iş isteğini yapan kişinin, onun müşterisi olduğunu kabul etmektedir, etmelidir.

Diğer taraftan, bağımsız çalışan kişiden iş talep eden taraf çeşitli sebeplerden kendisini işveren olarak görmekte ve sık karşılaşıldığı şekilde patronvari tavırlar sergilemekte ülkemizde. Tabii yurtdışıyla bu tarz çalışan arkadaşlar belki bu konuyu daha detaylı açabilirler ama şimdilik bunu bir kenara bırakalım.

Şimdi önümüzdeki soru(n)lar şunlar: Freelance çalışan kişi geçici bir personel mi, gerçekten bağımsız iş yapan bir taşeron mu, yoksa başka bir şey mi?  Pekii, talepte bulunan taraf; İşveren mi, müşteri mi?

Bakış açısı tüm bu ticaret ilişkisinin kalbinde durduğundan, çok önemli!

Ortak bir bakış açısı bulamayacaksak, bakış açılarımıza karşımızdakinin görüşlerini de dikkkate alarak ayar çekmemiz gerekiyor.

Öncelikle; ortada “istenilen bir iş” ve “ben bu işi yaparım” diyen iki taraf olduktan sonra ilk önce yapılması gereken detaylı bir iş akdinde karar kılınması. Bu akid iki taraf için de ileride doğacak problemlerin önceden bertaraf edil(ebil)mesi açısından çok önemli. İş isteyen taraf bu anlaşma metniyle (evet mutlaka metne dökülmeli) bilecek ki, istediği iş(ler) makul bir süre içerisinde tamamlanıp kendisine teslim edilecek (burada yine iki taraf için de iyi olabilecek bir not: esneme payı bırakmak faydalı olur). Freelance çalışacak taraf da bilecek ki, işi tamamladığında (veya anlaşmaya göre değişmekle birlikte ödeme tarihlerinde) emeğinin karşılığını alacak.

Başka bir yazıda bu iş akidlerinde dikkat etmek gereken noktalar üzerinde duracağım ama şimdiki konumuz, bu metinde veya karşılıklı iletişim kanallarındaki hitaplarda, net bir şekilde, kimin ne sıfatla bu iş alışverişinde taraf olduğunu belirtmek.

İster müşteri, ister işveren olsun, iş isteyen taraf, adı ne olursa olsun, sınırlarını bu anlaşmada öğrenmeli. Sınırlardan kastım şu; belirtilen işin esnetilerek bambaşka bir işe dönüştüğü, bazı durumlarda anlaşılan iş/ücret ikilisinin oranlarının çok (hatta bazen aşırı) esnediği durumlarla hepimiz karşılaştık, karşılaşıyoruz. Bu gibi durumlarda iki tarafın da madur olmaması için “her şeyi baştan konuşalım” ilkesini iki tarafın da bellemesi gerekiyor.

Freelance çalışan kişilerin sakınması gereken müşteriler genellikle şu yaklaşımlarda bulunuyor:

• Sen hele bir başla da bakarız.
• Bu işi sen benim istediğim fiyata yap, ben sana daha çok müşteri getiririm!
• Bu bir başlangıç olsun, memnun kalırsak diğer işlerimizi de sizinle yaparız!

Bu tarz yaklaşımlar profesyonel freelance çalışan kişilere göre değildir, olmamalıdır. Yine de uzlaşmacı olmak ve vereceğiniz hizmetin kalitesini iş talebinde bulunan tarafa en uygun şekilde anlatmaya çalışmak, doğru hareket olacaktır.

[1003] defa okundu.

Yazlık Freelance Planı

06:30 : Kalkış

06:31 – 07:00 : E-posta kontrolü, spam temizleme, boyun hareketleri.

07:00 – 08:00 : Sitenin ortasındaki sahada tek başına basket veya arka sokaktaki havuzda kimsecikler yokken 1 saat yüzme.

08:15 – 08:30 : Duş, traş vesaire

08:30 – 09:30 : Radyo veya Tv’den sabah haberleri eşliğinde hanımcığımla kahvaltı, sohbet.

09:30 – 10:00 : Biraz daha sohbet, bi çay daha? bi çay daha..

10:00 – 13:00 : Varsa dünden kalan tasarımlara devam, yeni işlere göz atma ve not çıkarma. Planlama, uygulama.

13:00 – 14:00 : Mola (basket, öğle yemeği, dergi, kitap karıştırma, balkondan denizi seyretme)

14:00 – 18:00 : Tasarım ve uygulma işlerine devam.

18:00 – 20:00 : Akşam yemeği veya sahilde yürüyüş, hava güzelse balık tutma faaliyetleri. (birkaç balık kedilere, fazlası balıkçılara satılacak [freelance balıkçı], istenilen kadarı eve)

20:30 – 22:00 : Eski müşterilerin siteleri veya işlerinin kontrolü, varsa gerekli SEO güncellemeleri, eski ve yeni olası müşterilerle iletişim, sohbet, meslekdaşlar ve bloglarıyla fikir alış verişi. (iletişim ve güncelleme çok önemli)

23:00 : Yatış (başucuna not defteri ve kalem al, en güzel fikirler gece geliyor akla)

Yukarıdaki planı uygulama şansına sahibim, çünkü Çanakkale gibi küçük bir şehirde ve denize yakın oturuyorum. Arka sokakta da gerçekten olimpik yüzme havuzu var

İşinize yararsa veya beğendiyseniz yorum yaparsanız sevinirim..

[660] defa okundu.